Παγκόσμια Εβδομάδα Κλιματικής Αλλαγής

Η Παγκόσμια Εβδομάδα Κλιματικής Αλλαγής πραγματοποιείται κάθε χρόνο τον Οκτώβριο. Στόχος της είναι να ενθαρρύνει εκπαιδευτικούς, μαθητές και σπουδαστές να συνεργαστούν μεταξύ τους αλλά και με την ευρύτερη κοινωνία, ώστε να προκύψουν λύσεις για την κλιματική αλλαγή και να αυξήσει την πίεση στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής πριν τη διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών, που πραγματοποιείται Νοέμβριο ή Δεκέμβριο. Φέτος, ορίστηκε μεταξύ 19-25 Οκτωβρίου ενώ η διάσκεψη του ΟΗΕ που είχε προγραμματιστεί για το Νοέμβριο στη Γλασκώβη, αναβλήθηκε λόγω του COVID-19 για το 2021. 

Τον τελευταίο αιώνα, οι ανθρώπινες δραστηριότητες και κυρίως η καύση ορυκτών καυσίμων, όπως ο άνθρακας και το πετρέλαιο, αύξησε τη συγκέντρωση του ατμοσφαιρικού διοξειδίου του άνθρακα (CO2), με αποτέλεσμα να ενταθεί το «Φαινόμενο του Θερμοκηπίου», η διαδικασία δηλαδή κατά την οποία η ατμόσφαιρα της Γης συγκρατεί θερμότητα στην επιφάνειά της, αυξάνοντας τη θερμοκρασία της.  Άλλοι παράγοντες που εντείνουν το φαινόμενο και οδηγούν στην κλιματική αλλαγή σε μικρότερο όμως βαθμό, είναι η αποψίλωση των δασών και η κτηνοτροφία. 

Το θαλάσσιο περιβάλλον δεν θα μπορούσε να μείνει ανεπηρέαστο από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, αντιθέτως γίνεται όλο και πιο θερμό, όξινο και αφιλόξενο. Οι πολικοί πάγοι και οι παγετώνες λιώνουν, η στάθμη της θάλασσας ανεβαίνει και απειλούνται νησιά και παράκτιες περιοχές που έχουν χαμηλό υψόμετρο. Θαλάσσιοι οργανισμοί αναγκάζονται να μεταναστεύσουν ή ακόμα χειρότερα οδηγούνται σε εξαφάνιση αν δεν μπορέσουν να προσαρμοστούν στις νέες συνθήκες. Το πλαγκτόν, η βάση της τροφικής αλυσίδας επηρεάζεται σημαντικά, όπως και τα θαλάσσια ρεύματα που είναι πολύ ευαίσθητα σε αλλαγές θερμοκρασίας και αλατότητας. Οι ωκεανοί γίνονται πιο όξινοι καθώς απορροφούν CO2 με αποτέλεσμα να επηρεάζονται τα θαλάσσια οικοσυστήματα και η αλιεία.

Η ενότητα «Θάλασσες και Ωκεανοί κινδυνεύουν – Κλιματική αλλαγή» του προγράμματος «Παιδική HELMEPA» στοχεύει να ενημερώσει τα παιδιά-μέλη του προγράμματος για την κλιματική αλλαγή, για τις ανθρώπινες δραστηριότητες που την προκαλούν αλλά και για τις επιπτώσεις της στο θαλάσσιο κόσμο. Επίσης μέσω ενός διασκεδαστικού παιχνιδιού τα προσκαλεί να ανακαλύψουν πώς λειτουργεί το «Φαινόμενο του Θερμοκηπίου».

Πηγές 

– http://globalclimatechangeweek.com/

– https://climate.nasa.gov/

Συνάντηση HELMEPA με την Υπουργό Παιδείας και Θρησκευμάτων

Την Υπουργό Παιδείας και Θρησκευμάτων, κα Νίκη Κεραμέως επισκέφθηκε την Τετάρτη, 7 Οκτωβρίου, η Πρόεδρος της HELMEPA κα Σεμίραμις Παληού με το Μέλος του ΔΣ κα Ιωάννα Μαρτίνου και από τη Γραμματεία της ένωσης την Εκτελεστική Συντονίστρια κα Κριστιάνα Πρεκεζέ.

Η κα Παληού ενημέρωσε συνοπτικά την Υπουργό για τους στόχους, το μακρόχρονο έργο καθώς και τις τρέχουσες πρωτοβουλίες εθελοντικής περιβαλλοντικής εκπαίδευσης και ευαισθητοποίησης της ένωσης. Αναφέρθηκε ακόμη στην εθελοντική συμμετοχή χιλιάδων εκπαιδευτικών στο πρόγραμμα «Παιδική HELMEPA» τα τελευταία 27 χρόνια, οι οποίοι με ζήλο καθοδηγούν τους μαθητές τους σε περιβαλλοντικές δραστηριότητες σε όλη τη χώρα.

Η Υπουργός, γνωρίζοντας τα προγράμματα και τις δράσεις της HELMEPA, έδειξε έντονο ενδιαφέρον για περαιτέρω συμβολή της ένωσης στους στόχους του Υπουργείου, με σκοπό την ενίσχυση της βιωματικής εκπαίδευσης και την καλλιέργεια δεξιοτήτων, σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης. Προς τούτο, η κα Κεραμέως πρότεινε όπως η HELMEPA εξετάσει το συντομότερο με το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής το θέμα, αναφορικά με τους τομείς του εθελοντισμού και της περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης.

Κατά την εξαιρετικά εποικοδομητική συνάντηση, οι δύο πλευρές συμφώνησαν να διαμορφώσουν πλαίσιο συνεργασίας ώστε να τεθούν οι βάσεις σταθερής σύμπραξης για την προώθηση κοινών στόχων προς όφελος της εκπαιδευτικής κοινότητας και της νέας γενιάς.

Παγκόσμια Ημέρα Εκπαιδευτικών, 5 Οκτωβρίου 2020

Η Παγκόσμια Ημέρα Εκπαιδευτικών, καθιερώθηκε το 1994 από την UNESCO για να τιμήσει το πολύτιμο έργο τους, να υπενθυμίσει τον καθημερινό τους αγώνα να μεταδώσουν γνώσεις, αξίες και ιδανικά στους νέους ανθρώπους και να τους διαμορφώσουν σε σωστούς αυριανούς πολίτες αλλά και παράλληλα να δώσει τη δυνατότητα να συζητηθούν προβλήματα του κλάδου.

Η σημαντική αυτή ημέρα γιορτάζεται φέτος με θέμα «Δάσκαλοι: Πρωταγωνιστώντας στην κρίση, επαναπροσδιορισμός του μέλλοντος». Οι πρωτόγνωρες συνθήκες της πανδημίας οδήγησαν σχολεία σε πολλές χώρες να κλείσουν από την περασμένη άνοιξη και ακόμα και σήμερα αρκετά παραμένουν κλειστά. Κατά συνέπεια, πολλοί δάσκαλοι είναι αναγκασμένοι να προσφέρουν τις πολύτιμες υπηρεσίες τους στους μαθητές εξ αποστάσεως και το εκπαιδευτικό σύστημα έχει μια ακόμη πρόκληση να αντιμετωπίσει.

Σήμερα περισσότερο από ποτέ χρειάζεται όλοι (γονείς, μαθητές, φορείς, Πολιτεία) να συνεργαστούμε με τους δασκάλους, οι οποίοι εργάζονται καθημερινά για να βρουν λύσεις και να δημιουργήσουν νέες συνθήκες μάθησης για τα παιδιά, ώστε να προστατευτεί το δικαίωμα στην εκπαίδευση και να μην μείνει κανένας πίσω. 

Η HELMEPA θα συνεχίσει και σε αυτή τη δύσκολη περίοδο να βρίσκεται στο πλευρό των εθελοντών Εκπαιδευτικών του Προγράμματος «Παιδική HELMEPA», τους οποίους ευχαριστεί για την προσφορά τους στην περιβαλλοντική ενημέρωση της νέας γενιάς και τους εύχεται δύναμη και υγεία στη νέα σχολική χρονιά.

Κυκλοφόρησε το 100ό Τεύχος της εφημερίδας«Τα Γλαρόπουλα» της Παιδικής HELMEPA

Με χαρά ανακοινώνουμε ότι μόλις δημοσιεύσαμε το 100ό τεύχος της εφημερίδας «Τα Γλαρόπουλα», του περιβαλλοντικού εκπαιδευτικού Προγράμματος «Παιδική HELMEPA».

Πρόκειται για την τριμηνιαία εφημερίδα, που ξεκίνησε το 1995 να διανέμεται σε έντυπη μορφή στους εθελοντές εκπαιδευτικούς και μαθητές μέλη των ομάδων της Παιδικής HELMEPA, με σκοπό να τους ενημερώσει για την πρωτοβουλία στην οποία συμμετείχαν. Εκτός από τα νέα του προγράμματος, στην εφημερίδα προβάλλονται οι δράσεις των ομάδων καθώς και επίκαιρα περιβαλλοντικά θέματα, παιχνίδια και κουΐζ με σκοπό την ευαισθητοποίηση της νέας γενιάς για την προστασία του θαλάσσιου, και όχι μόνο, περιβάλλοντος.

Από τον περασμένο Μάρτιο, στις ιδιότυπες συνθήκες που διαμορφώθηκαν λόγω της πανδημίας, συνεχίσαμε να ενισχύουμε το έργο των εκπαιδευτικών διαδικτυακά και αποστείλαμε τα προηγούμενα δύο τεύχη σε ηλεκτρονική μορφή. Το 100ό τεύχος κυκλοφόρησε ηλεκτρονικά ενώ θα το λάβουν ως έντυπο μαθητές και εκπαιδευτικοί που εγγράφονται μέλη το σχολικό έτος 2020-2021.

Με την ευκαιρία, θέλουμε να ευχαριστήσουμε τους Εθελοντές Εκπαιδευτικούς του Προγράμματος για το ζήλο που επιδεικνύουν όλα αυτά τα χρόνια καλλιεργώντας στα παιδιά το ενδιαφέρον και ενισχύοντας την ευαισθησία τους για το περιβάλλον, γεγονός που μαρτυρούν οι χιλιάδες εθελοντικές δράσεις που πραγματοποιούν σε όλη την Ελλάδα.

https://helmepajunior.wordpress.com/τα-γλαρόπουλα/

Διαδικτυακή Περιήγηση στις Περιβαλλοντικές Εκθέσεις της HELMEPA, για μαθητές 8-12 ετών

Αγαπητοί Κυρίες και Κύριοι,

Εξ αιτίας των περιορισμών συνέπεια του κορονοϊού, οι επισκέψεις στις μόνιμες Περιβαλλοντικές Εκθέσεις της HELMEPA στην Αττική δεν πραγματοποιούνται μέχρι να αρθούν τα μέτρα. Επίσης αδυνατούμε να μεταφέρουμε την κινητή μας Έκθεση στην Περιφέρεια. Λόγω αυτών, ετοιμάσαμε και θέτουμε στη διάθεσή σας βίντεο-παρουσιάσεις της κάθε Έκθεσης με περιγραφή των στοιχείων που φαίνονται στις διαφάνειες από στελέχη της HELMEPA.

Εάν ενδιαφέρεστε για μια διαδικτυακή περιήγηση των μαθητών σας στις Εκθέσεις διάρκειας περίπου 30’, παρακαλούμε όπως επικοινωνήσετε μαζί μας στο helmepajunior@helmepajunior.gr ή τ/φ 210 9343088 ώστε να καταστρώσουμε ένα πρόγραμμα. Με τη βοήθεια της πλατφόρμας Zoom θα γίνεται η ξενάγηση και στο τέλος θα μπορούν οι μαθητές ή και εσείς να θέσετε ερωτήσεις σχετικές με την παρουσίαση.

Ελπίζουμε η πρωτοβουλία μας αυτή να σας βοηθήσει στη μετάδοση όσο γίνεται περισσότερων περιβαλλοντικών στοιχείων στους μαθητές σας.

Έγκριση προγράμματος «Παιδική HELMEPA» για το σχολικό έτος 2020-2021

Κυρίες/Κύριοι,

Με χαρά σας ενημερώνουμε ότι το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων ενέκρινε τη λειτουργία του Προγράμματος «Παιδική HELMEPA» με τίτλο «Η φίλη μας η θάλασσα» για το σχολικό έτος 2020-2021 καθώς και τη διεξαγωγή του Πανελλήνιου Διαγωνισμού Ζωγραφικής.

Στόχος του Προγράμματος είναι να ενισχύσει τη γνώση της εκπαιδευτικής κοινότητας για τους ωκεανούς και την αλληλεπίδραση ανθρώπου και θάλασσας. Ακόμη, να ενθαρρύνει την ανάληψη ενεργού ρόλου, σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο, για την επίτευξη του Στόχου 14: «Ζωή κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας» της Agenda 2030 του ΟΗΕ για τη βιώσιμη ανάπτυξη.

Περισσότερες πληροφορίες για τη λειτουργία του προγράμματος θα βρείτε στην ιστοσελίδα https://helmepajunior.wordpress.com/, ενώ όσοι εκπαιδευτικοί επιθυμούν να δηλώσουν συμμετοχή μπορούν να συμπληρώσουν την Αίτηση στο σύνδεσμο https://helmepajunior.wordpress.com/registration/.

Για οποιαδήποτε διευκρίνιση μπορείτε να επικοινωνήσετε με την «Παιδική HELMEPA» στο τηλέφωνο 210 9343088.

Ευχόμαστε Καλή Σχολική Χρονιά και Υγεία σε εσάς και τις οικογένειές σας!

Με εκτίμηση 

30 χρόνια Παγκόσμιου Εθελοντικού Καθαρισμού Ακτών στην Ελλάδα: Συμμετέχουμε και φέτος, ΜΕ ΑΣΦΑΛΕΙΑ!

Ο Παγκόσμιος Εθελοντικός Καθαρισμός Ακτών κάθε φθινόπωρο είναι η παλαιότερη και ευρύτερη προσπάθεια ευαισθητοποίησης πολιτών για τα απορρίμματα σε ακτές και θάλασσα και αποτελεί πρωτοβουλία του μη-κυβερνητικού οργανισμού Ocean Conservancy.

Σύμφωνα με την ετήσια Έκθεση Trash Free Seas, που δημοσίευσε σήμερα o οργανισμός, πέρσι 940.000 εθελοντές σε 116 χώρες πραγματοποίησαν 7.000 καθαρισμούς συλλέγοντας 9.500 τόνους απορριμμάτων. Τα πολυπληθέστερα απορρίμματα ήταν – με διαφορά – οι περίπου 5 εκατ. συσκευασίες τροφίμων και τα πάνω από 4 εκατ. αποτσίγαρα, γεγονός που αποδεικνύει την ατομική ευθύνη στην παγκόσμια εξάπλωση του προβλήματος.

Φέτος, λόγω της πανδημίας Covid-19, ο Παγκόσμιος Εθελοντικός Καθαρισμός Ακτών θα πραγματοποιηθεί με έμφαση στην ΑΣΦΑΛΕΙΑ των εθελοντών, οι οποίοι καλούνται να οργανωθούν σε μικρές ομάδες, χρησιμοποιώντας οπωσδήποτε γάντια και μάσκες και κρατώντας αποστάσεις.

Η HELMEPA, που φέτος συμπληρώνει 30 χρόνια συντονισμού της εθελοντικής αυτής δράσης στην Ελλάδα, προσκαλεί μεταξύ 19 Σεπτεμβρίου και 31 Οκτωβρίου 2020 όλους όσοι αγαπούν τη θάλασσα να καθαρίσουν συμβολικά μία ακτή ή τμήμα του βυθού από τα απορρίμματα, πάντα με ΠΡΟΣΟΧΗ και τηρώντας όλα τα μέτρα προστασίας.

Η διαδικασία είναι απλή. Συμπληρώνετε τη δήλωση συμμετοχής και λαμβάνετε από τη HELMEPA οδηγίες για την ασφαλή οργάνωση της δράσης σας και το Δελτίο Καταγραφής απορριμμάτων, μαζί με την ηλεκτρονική αφίσα της εκστρατείας. Αφού πραγματοποιήσετε τον καθαρισμό, στείλτε μας το συμπληρωμένο Δελτίο και φωτογραφίες για να προβάλουμε τη δράση σας στη σελίδα μας στο Facebook με το κοινό μας μήνυμα «Όχι Σκουπίδια, Όχι Πλαστικά σε Θάλασσες και Ακτές»!

Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να επισκεφθείτε την ιστοσελίδα της HELMEPA ή να επικοινωνήσετε μαζί μας, email environment@helmepa.gr, τηλ. 210-9343088.

Παγκόσμια Ημέρα Θαλάσσιας Χελώνας, 16 Ιουνίου

Η Παγκόσμια Ημέρα Θαλάσσιας Χελώνας γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 16 Ιουνίου, ημερομηνία γέννησης του Δρ Archie Carr που αφιέρωσε τη ζωή και την καριέρα του στην έρευνα και την προστασία τους. Σκοπός της ημέρας, είναι να στρέψει την προσοχή της ευρύτερης κοινωνίας στα υπέροχα αυτά πλάσματα, που κινδυνεύουν με εξαφάνιση. Παρακάτω ακολουθούν ενδιαφέρουσες πληροφορίες που μπορείτε να μοιραστείτε με τους μαθητές σας.

1. Οι χελώνες δεν έχουν δόντια. Αντίθετα, οι άνω και κάτω γνάθοι τους έχουν θήκες από κερατίνη (το υλικό από το οποίο είναι φτιαγμένα τα νύχια μας) που λειτουργούν σαν ψεύτικα δόντια.

2. Το κέλυφος της χελώνας είναι φτιαγμένο από περισσότερα από 50 κόκκαλα που έχουν ενωθεί μεταξύ τους.

3. Τα πρώτα χρόνια της ζωής μιας θαλάσσιας χελώνας (έως και 20 χρόνια) αναφέρονται συχνά ως «χαμένα χρόνια», και παραμένουν σε μεγάλο βαθμό ένα μυστήριο για τους ανθρώπους. Είναι γενικά μοναχικά πλάσματα που παραμένουν μέσα στο νερό για μεγάλο χρονικό διάστημα, γεγονός που καθιστά τη μελέτη τους εξαιρετικά δύσκολη.

4. Τα είδη της θαλάσσιας χελώνας διαφέρουν πολύ σε μέγεθος. Το μικρότερο (Λεπιδόχελυς του Ατλαντικού – Kemp’s ridley sea turtle), έχει μήκος περίπου 70 εκατοστά και βάρος έως 40 κιλά, ενώ η δερματοχελώνα μπορεί να φτάσει τα 180 εκατοστά και τα 500 κιλά βάρος.

5. Υπολογίζεται ότι μόλις 1 στα 1.000 χελωνάκια θα επιβιώσει έως την ενηλικίωση.

6. Οι θαλάσσιες χελώνες φαίνεται να προτιμούν φαγητό με κόκκινο, πορτοκαλί και κίτρινο χρώμα, όταν αναζητούν το γεύμα τους.

7. Μπορούν να μεταναστεύσουν σε μεγάλες αποστάσεις – το ρεκόρ κατέχει μια θηλυκή δερματοχελώνα που κολύμπησε σχεδόν 13.000 μίλια σε 647 ημέρες από την Ινδονησία μέχρι τη δυτική ακτή της Αμερικής!

8. Οι θηλυκές θαλάσσιες χελώνες επιστρέφουν στην ίδια παραλία που γεννήθηκαν για να φτιάξουν τις φωλιές τους. Η εκπληκτική αυτή ικανότητα πλοήγησης που διαθέτουν, προέρχεται από την ευαισθησία τους στα μαγνητικά πεδία της Γης.

9. Η ρύπανση από πλαστικά είναι η κυριότερη απειλή για τις θαλάσσιες χελώνες. Στην πραγματικότητα, μία στις δύο θαλάσσιες χελώνες έχει καταπιεί πλαστικό, καθώς μπερδεύει τις σακούλες με μέδουσες.

10. Έξι από τα επτά είδη θαλάσσιας χελώνας απειλούνται με εξαφάνιση και για το έβδομο αναφέρεται ότι δεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα.

Οι απειλές για τις θαλάσσιες χελώνες χωρίζονται σε φυσικές και ανθρωπογενείς. Στις φυσικές συγκαταλέγονται οι καιρικές συνθήκες (ο άνεμος, η βροχή, το κρύο καθώς και οι αφύσικα υψηλές θερμοκρασίες), η διάβρωση του εδάφους που καταστρέφει τις παραλίες ωοτοκίας και οι θηρευτές τους, όπως οι αλεπούδες, τα σκυλιά, τα ποντίκια και τα πουλιά στη ξηρά ή τα μεγάλα ψάρια στη θάλασσα.

Η ρύπανση των θαλασσών με πλαστικά όπως αναφέρθηκε παραπάνω, η λαθροθηρία αυγών για κατανάλωση, ο πνιγμός από αλιευτικά εργαλεία, η θανάτωση από τους ψαράδες, η συρρίκνωση των παραλιών ωοτοκίας λόγω τουρισμού, οι ομπρέλες και οι ξαπλώστρες που μπορεί να καταστρέψουν τις φωλιές, τα φώτα που αποπροσανατολίζουν τις ενήλικες όταν βγαίνουν να γεννήσουν και τους νεοσσούς που προσπαθούν να φτάσουν στη θάλασσα, η συμπίεση της άμμου από οχήματα και γενικότερα η ανθρώπινη παρουσία στις παραλίες ωοτοκίας αποτελούν τις ανθρωπογενείς απειλές.

Όλοι πρέπει να ευαισθητοποιηθούμε και να συμμετάσχουμε στον αγώνα για την προστασία της θαλάσσιας χελώνας και αν δεν μπορούμε να επηρεάσουμε τις φυσικές απειλές, είναι σίγουρο ότι μπορούμε να μειώσουμε αυτές που προέρχονται από εμάς τους ίδιους. Σβήστε λοιπόν τα φώτα αν ζείτε σε παραθαλάσσια κατοικία, καθαρίστε την παραλία διασφαλίζοντας ότι οι χελώνες έχουν καθαρό έδαφος για να φτιάξουν τις φωλιές τους, κάντε ανακύκλωση για να μειώσετε τα πλαστικά που φτάνουν στις θάλασσες, πείτε όχι στα πλαστικά μιας χρήσης που τα χρησιμοποιούμε για ελάχιστο χρόνο αλλά παραμένουν στο περιβάλλον για πολλά χρόνια και ενημερώστε συγγενείς και φίλους για την ανάγκη προστασίας της θαλάσσιας χελώνας.

Στο σύνδεσμο https://www.youtube.com/watch?v=LbZNZY8Iano μπορείτε να παρακολουθήσετε με τους μαθητές σας το βίντεο «Εγώ, η θαλάσσια χελώνα καρέτα-καρέτα», ένα είδος που συναντάμε και στην Ελλάδα, για να μάθουν περισσότερα για τη ζωή της, ενώ στο σύνδεσμο https://www.medasset.org/el/our-projects/team-turtle/ υπάρχει το ηλεκτρονικό παιχνίδι του MEDASSET «TEAM TURTLE».

Πηγές:

https://www.medasset.org/el/

https://www.archelon.gr/

https://www.wwf.org.uk/updates/world-sea-turtle-day

https://conserveturtles.org/

Βίντεο με τα μηνύματα παιδιών-μελών της Παιδικής HELMEPA προς γιατρούς, νοσηλευτές, επιστήμονες και ερευνητές της χώρας μας

Στις 12 Μαΐου κάθε χρόνο γιορτάζεται η Παγκόσμια Ημέρα Νοσηλευτικού Προσωπικού, με στόχο να υπενθυμίσει στην ευρύτερη κοινωνία την ανεκτίμητη συνεισφορά όλων εκείνων που προσφέρουν φροντίδα, ανακούφιση και ενδιαφέρον σε κάθε άνθρωπο που αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας.

Ειδικά φέτος λόγω κορονοϊού, το έργο των γιατρών και του νοσηλευτικού προσωπικού ήταν ακόμη πιο δύσκολο αφού βρίσκονταν στην πρώτη γραμμή για την αντιμετώπιση της πανδημίας με τίμημα να νοσήσουν ή ακόμα και να χάσουν τη ζωή τους.

Μέλη της Παιδικής HELMEPA αναγνωρίζοντας τις υπεράνθρωπες πολλές φορές προσπάθειές τους να σώσουν συνανθρώπους μας, ετοίμασαν μηνύματα και ζωγραφιές για να τους πουν ένα μεγάλο ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ!

Στο βίντεο που ακολουθεί παρουσιάζονται 92 μηνύματα από 16 Νηπιαγωγεία και 76 μηνύματα από 11 Δημοτικά Σχολεία της χώρας, αφιερωμένα σε γιατρούς, νοσηλευτές, αλλά και σε κάθε επιστήμονα και ερευνητή για το έργο που επιτελούν τη δύσκολη περίοδο που διανύουμε.

Βίντεο με μηνύματα: https://youtu.be/Ig1Q-gqPm7A

Ένα μεγάλο ΜΠΡΑΒΟ όμως αξίζει και στα παιδιά-μέλη και τους Εκπαιδευτικούς της Παιδικής HELMEPA για την ευαισθησία τους!

Παγκόσμια Ημέρα Βιοποικιλότητας, 22 Μαΐου

Βιοποικιλότητα είναι ένας όρος που χρησιμοποιούμε για να αναδείξουμε τον πλούτο του φυσικού κόσμου και προκύπτει από το συνδυασμό των λέξεων «Βιολογική Ποικιλότητα».  Είναι η ποικιλία όλων των μορφών ζωής, δηλαδή των ζώων, των φυτών και των γονιδίων τους καθώς και των οικοσυστημάτων που σχηματίζουν, ένα αποτέλεσμα δισεκατομμυρίων ετών εξελικτικής διαδικασίας από τη φυσική αλλά και ανθρώπινη επιρροή. Ένα παράδειγμα για να γίνει κατανοητό πώς τα γονίδια παίζουν σημαντικό ρόλο στην ποικιλομορφία των ειδών είναι ο καθένας μας, καθώς ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που διαθέτουμε, όπως βάρος, ύψος, χρώμα του δέρματος και των ματιών, συμπεριφορά, αντοχή σε ασθένειες κ.ά. μας διαφοροποιούν από τους υπόλοιπους ανθρώπους.

Χωρίς τον πλούτο της βιοποικιλότητας είναι δύσκολο να επιβιώσουμε, δυστυχώς όμως πολύ συχνά τον θεωρούμε δεδομένο. Το ότι δεν είναι δεδομένος, αλλά αντίθετα αποτελεί ύψιστη ανάγκη να επανεξετάσουμε τη σχέση μας με το φυσικό κόσμο, μας θυμίζει κάθε χρόνο η Παγκόσμια Ημέρα Βιοποικιλότητας που γιορτάζεται στις 22 Μαΐου. Το φετινό θέμα εορτασμού «Οι λύσεις μας είναι στη φύση» θέλει να μας υπενθυμίσει ότι παρά τις τεχνολογικές εξελίξεις είμαστε πλήρως εξαρτημένοι από τα ζωντανά και υγιή οικοσυστήματα για το νερό, τα τρόφιμα, τα φάρμακα, τα ρούχα, τα καύσιμα, τη στέγη, την ενέργεια και ότι το μέλλον μας είναι συνδεδεμένο με τη φύση.

Ας θυμηθούμε κάποια πράγματα! 

Η βιοποικιλότητα είναι στοιχείο ζωτικής σημασίας για κάθε μας δραστηριότητα, αλλά και για την ίδια την επιβίωσή μας.

  • Η παραγωγή τροφίμωνείναι σε μεγάλο βαθμό εφικτή μόνο και μόνο επειδή υπάρχουν φυσικές συνθήκες, όπως το γόνιμο έδαφος, το νερό και οι μέλισσες που γονιμοποιούν φυτά και δέντρα.
  • Τα φυτά καθαρίζουν τον αέρα απορροφώντας επιβλαβείς ρύπους και απελευθερώνοντας οξυγόνο.
  • Οι ντουλάπες μας περιέχουν υφάσματα από φυσικές ίνες, όπως το βαμβάκι, το μαλλί και το μετάξι.
  • Τα δάση και άλλα φυσικά συστήματα, μας εφοδιάζουν με ξυλείακαι υλικά με τα οποία κατασκευάζουμε κτίρια και έπιπλα.
  • Πολλά φάρμακα έχουνφυσική προέλευση, π.χ. η πενικιλίνη παράγεται από τη μούχλα, η κωδεΐνη προέρχεται από παπαρούνες ενώ το απόσταγμα του φλοιού της ιτιάς (σαλικυλικό οξύ), μια αναλγητική φόρμουλα που συνιστούσε ο πατέρας της ιατρικής, Ιπποκράτης, από το 400 π.Χ, αποτέλεσε τη βάση της σημερινής ασπιρίνης (ακετυλοσαλικυλικό οξύ).
  • Το 50% του διοξειδίου του άνθρακα που απελευθερώνεται στην ατμόσφαιρα απορροφάται από φυσικά συστήματα στην ξηρά και τη θάλασσα. Αυτές οι «εστίες απορρόφησης άνθρακα» διαδραματίζουν σημαντικότατο ρόλο όσον αφορά την επιβράδυνση της κλιματικής αλλαγής.
  • Οι κοραλλιογενείς ύφαλοι και η μαγκρόβια βλάστηση μας προστατεύουναπό καταιγίδες και παλιρροϊκά κύματα, ενώ οι υγρότοποι και τα δάση λειτουργούν σαν σφουγγάρια που απορροφούν το επιπλέον νερό και αποτρέπουν τις πλημμύρες.
  • Οι όμορφες φυσικές περιοχές προσελκύουν πολυάριθμους επισκέπτες, εξασφαλίζοντας εισόδημα για τους ντόπιους.
  • Πολλοί άνθρωποι περνούν μεγάλο μέρος του ελεύθερου χρόνου τους απολαμβάνοντας απλώς την ομορφιά του φυσικού κόσμου, κάτι που τους προσφέρει συναισθηματική και πνευματική ευεξία.
  • Τα άφθονα τρόφιμα που τρώμε, ο αέρας που αναπνέουμε, το νερό που πίνουμε και ο καιρός που κάνει τον πλανήτη μας κατοικήσιμο, όλα προέρχονται από τη φύση και η ζωή στη Γη δεν θα ήταν δυνατή χωρίς τις υπηρεσίες της.

Όλα τα είδη της Γης συνεργάζονται μεταξύ τους για να επιβιώσουν και να διατηρήσουν τα οικοσυστήματά τους, και όσο ασήμαντος να μας φαίνεται ο ρόλος κάποιων, στην πραγματικότητα αποτελούν γρανάζια μιας καλοκουρδισμένης μηχανής, η οποία δεν θα μπορούσε να δουλέψει αν έλειπαν. Ένα απλό παράδειγμα είναι το γρασίδι που τρέφει τα ζώα, τα οποία με τη σειρά τους επιστρέφουν θρεπτικά συστατικά στο έδαφος, μέσω της κοπριάς, για να παραχθεί περισσότερο γρασίδι.

Με την πάροδο των χρόνων, όλα τα είδη που ζουν σήμερα ανέπτυξαν μοναδικά χαρακτηριστικά που τα έκαναν να διαφέρουν από τα άλλα είδη.  Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι υπάρχουν περίπου 8 εκατομμύρια είδη φυτών και ζώων. Ωστόσο, μόνο το 10% έχει εντοπιστεί και περιγραφεί μέχρι στιγμής, με τα περισσότερα από αυτά να είναι έντομα. Αυτό σημαίνει ότι εκατομμύρια άλλοι οργανισμοί παραμένουν ένα πλήρες μυστήριο. Μην ξεχνάμε άλλωστε ότι και οι ωκεανοί του πλανήτη παραμένουν στο μεγαλύτερο μέρος τους ανεξερεύνητοι και κρύβουν πάρα πολλά μυστικά!

Μεγάλο μέρος της βιοποικιλότητας της Γης ωστόσο, απειλείται λόγω της ανθρώπινης δραστηριότητας που όχι μόνο διαταράσσει αλλά και καταστρέφει τα οικοσυστήματα. Βασικές απειλές για τη βιοποικιλότητα είναι:

  • η εντατική γεωργική παραγωγή και η υπεραλίευση για την κάλυψη των διατροφικών μας αναγκών που έχουν τριπλασιαστεί τα 100 τελευταία χρόνια,
  • η καταστροφή των δασών για την παραγωγή ξυλείας και για την εξάπλωση των πόλεων,
  • η ρύπανση της ατμόσφαιρας από καυσαέρια, του εδάφους από τα λιπάσματα και τα φυτοφάρμακα και των ωκεανών από δραστηριότητες κυρίως στη στεριά αλλά και τη θάλασσα,
  • η κλιματική αλλαγή που αλλάζει πλήρως τις συνθήκες που επικρατούν σε κάθε περιοχή με αποτέλεσμα οι οργανισμοί που δεν καταφέρνουν να αναπτύξουν μηχανισμούς προσαρμογής να οδηγούνται προς την εξαφάνιση,
  • τα ξενικά είδη, οι οργανισμοί δηλαδή που εισάγονται σε οικοσυστήματα έξω από τη γεωγραφική περιοχή που ζουν με αποτέλεσμα να απειλούν πιο αδύναμους οργανισμούς.

Αυτές οι απειλές έχουν προκαλέσει άνευ προηγουμένου αύξηση του ποσοστού εξαφάνισης ειδών και γι’ αυτό μάλλον ήρθε η ώρα να ξαναφτιάξουμε τη σχέση μας με τη φύση.

Στον οδηγό του Προγράμματος «Παιδική HELMEPA» υπάρχουν αρκετές δραστηριότητες που έχουν σχέση με τη βιοποικιλότητα, όπως π.χ η «διαδικτυακή έρευνα για ένα οικοσύστημα», η «συνέντευξη από θαλάσσιο οργανισμό», το «παιχνίδι της τροφικής αλυσίδας», το παιχνίδι με τα ξενικά είδη και η «δημιουργία φυλλαδίου για τον Λαγοκέφαλο και το Λεοντόψαρο», δύο πολύ επικίνδυνους εισβολείς.

Ενδιαφέρουσες πληροφορίες για τη βιοποικιλότητα μπορεί να μάθει κάποιος λύνοντας και το παρακάτω κουίζ:

  1. Η παγκόσμια εμπορία άγριων ζώων είναι μια προσοδοφόρα παράνομη δραστηριότητα. Ποιο είναι το περισσότερο διακινούμενο θηλαστικό στον κόσμο;

Α) Λεοπάρδαλη

Β) Παγκολίνος (είδος μυρμηκοφάγου)

Γ) Λεμούριος

Δ) Πίθηκος

  1. Τι ποσοστό των φυτών που καλλιεργούνται για ανθρώπινη κατανάλωση επικονιάζεται από ζώα;

Α) 90%

Β) 75%

Γ) 50%

Δ) 35%

  1. Τι ποσοστό της στεριάς καλύπτεται από δάση;

Α) 20%

Β) 30%

Γ) 60%

Δ) 80%

  1. Τι ποσοστό των θηλαστικών της Γης βρίσκεται στην άγρια φύση;

Α) 4%

Β) το ένα τρίτο

Γ) τα μισά

Δ) 80%

  1. Τι ποσοστό κοραλλιών έχει πεθάνει τα τελευταία 30 χρόνια;

Α) Λιγότερο από 10%

Β) 30%

Γ) τα μισά

Δ) 80%

  1. Τι είναι τα διάτομα;

Α) Σωματίδια σκόνης που προκαλούν αρρώστιες στον άνθρωπο

Β) Ένας τύπος μικροσκοπικών φυκών

Γ) Μικρά σωματίδια πυριτίου στους ωκεανούς

Δ) Ένα είδος χόρτου που απορροφά την ακτινοβολία

  1. Από όλα τα είδη που προστατεύονται από τη Σύμβαση για το Διεθνές Εμπόριο Απειλούμενων Ειδών, ποιο ποσοστό είναι φυτά;

Α) 24%

Β) 44%

Γ) 64%

Δ) 84%

  1. Από όλα τα είδη που υπάρχουν στη Γη, περίπου ποιο ποσοστό έχει εντοπιστεί και περιγραφεί;

Α) 10%

Β) 20%

Γ) 50%

Δ) 100%

  1. Ποιος από τους παρακάτω οργανισμούς είναι ο πιο «θορυβώδης»;

Α) O ελέφαντας

Β) Ο φυσητήρας

Γ) Ο γκρίζος λύκος

Δ) Το τζιτζίκι

  1. Ποια από τις παρακάτω προτάσεις για την Ποσειδωνία, το γρασίδι της θάλασσας είναι λάθος;

Α) Τη συναντάμε σε όλο τον κόσμο

Β) Προτιμά θερμοκρασίες νερού 17-24οC

Γ) Προστατεύει το βυθό από τη διάβρωση

Δ) Δεσμεύει CO2 εμπλουτίζοντας το νερό και την ατμόσφαιρα με οξυγόνο

Σωστές Απαντήσεις:

  1. Β: Οι παγκολίνοι είναι μικρά και βραδυκίνητα θηλαστικά χωρίς δόντια που κυμαίνονται σε μέγεθος από 30-100 εκατοστά και τους συναντάμε σε τροπικές περιοχές σε όλη την Αφρική και την Ασία. Απειλούνται από την αποψίλωση των φυσικών τους οικοτόπων και αρχικά είχε θεωρηθεί ότι ευθύνονται για το ξέσπασμα της πανδημίας του κορονοϊού.
  2. Β: 87 από τις 115 κύριες παγκόσμιες καλλιέργειες τροφίμων (μούρα, ξηροί καρποί, αβοκάντο, καφές και σοκολάτα κ.α) εξαρτώνται από την επικονίαση πουλιών, εντόμων, ακόμη και μικρών τρωκτικών. Ο ασπρόμαυρος κερκοπίθηκος, ένα θηλαστικό που μπορεί να ζυγίζει έως 4 κιλά, είναι ο μεγαλύτερος επικονιαστής στον κόσμο.
  3. Β: Τα δάση καταλαμβάνουν λιγότερο από το ένα τρίτο της επιφάνειας της Γης, φιλοξενούν ωστόσο πάνω από το 80% όλων των επίγειων ειδών ζώων, φυτών και εντόμων. Δυστυχώς σε παγκόσμιο επίπεδο, η αποψίλωση των δασών συνεχίζεται με ανησυχητικό ρυθμό, με 70.000 km2 δασών να καταστρέφονται κάθε χρόνο – μια περιοχή ίση περίπου με τη μισή Ελλάδα.
  4. Α: Από τα θηλαστικά της Γης το 60% είναι κυρίως βοοειδή και χοίροι κτηνοτροφίας για την κάλυψη των αναγκών μας σε τροφή, το 36% είναι άνθρωποι και μόλις το 4% είναι άγρια ζώα.
  5. Γ: Οι κοραλλιογενείς ύφαλοι φιλοξενούν το 25% της θαλάσσιας ζωής και μας προσφέρουν φάρμακα, προστασία από παλιρροϊκά κύμματα και καταιγίδες, ενώ προσελκύουν τουρίστες εξασφαλίζοντας εισόδημα στους ντόπιους. Ωστόσο, τα τελευταία 30 χρόνια, το 50% των κοραλλιών έχουν καταστραφεί και προβλέπεται ότι μέχρι το 2050 θα έχει καταστραφεί το 90%. Αιτίες που συντελούν σε αυτή την καταστροφή είναι οι επιβλαβείς πρακτικές αλιείας, η ρύπανση, η θέρμανση και η οξίνιση των ωκεανών λόγω των μεγάλων ποσοτήτων διοξειδίου του άνθρακα που απορροφούν.
  6. Β: Τα διάτομα είναι ένας τύπος μικροσκοπικών φυκών που τα συναντάμε στους ωκεανούς. Τα περίτεχνα κυτταρικά τοιχώματά τους αποτελούνται από πυρίτιο, ένα στοιχείο που υπάρχει και στο γυαλί. Για αυτόν τον λόγο, λέγεται ότι τα διάτομα «ζουν σε γυάλινα σπίτια». Μέσω της φωτοσύνθεσης, παράγουν περίπου το 20% – 40% του οξυγόνου που αναπνέουμε.
  7. Δ: Από τα 35.800 είδη που προστατεύονται από τη Σύμβαση για το Διεθνές Εμπόριο Απειλούμενων Ειδών, τα 30.000 είναι φυτά. Δυστυχώς στις μέρες μας τα είδη εξαφανίζονται 1.000 φορές ταχύτερα από οποιαδήποτε άλλη στιγμή στην καταγεγραμμένη ανθρώπινη ιστορία.
  8. Α: Απ’ όλα τα είδη που υπάρχουν στον πλανήτη, έχουμε εντοπίσει μόνο το 10%. Κάθε είδος συμβάλλει στο οικοσύστημα που υπάρχει, με τρόπους που ίσως δεν μπορούμε να δούμε. Οι φάλαινες αποθηκεύουν άνθρακα από την ατμόσφαιρα. Πουλιά πετούν χιλιάδες μίλια και διασκορπίζουν σπόρους μέσω του πεπτικού τους συστήματος, συμβάλλοντας στη δημιουργία δασών που μας παρέχουν τόσα αγαθά. Οι παγκολίνες αερίζουν τα εδάφη και καταπολεμούν παράσιτα, τρώγοντας έως και 20.000 μυρμήγκια και τερμίτες κάθε μέρα και πάνω από 70 εκατομμύρια κάθε χρόνο.
  9. Β: Ο φυσητήρας είναι το πιο «θορυβώδες» ζώο του πλανήτη αφού η φωνή του μπορεί να φτάσει τα 230 ντεσιμπέλ (dB). Ακολουθεί η γαλάζια φάλαινα με 188 dB, ενώ το τζιτζίκι ένα μικρό έντομο 2-5 εκατοστών, φτάνει εύκολα με το τραγούδι του τα 120 dB.
  10. Α: Η Ποσειδωνία καλύπτει 37.000 Km2 της επιφάνειας της Μεσογείου, δηλαδή περίπου το 1-2% της συνολικής της επιφάνειας, και εκτός από τη Μεσόγειο τη συναντάμε μόνο σε κοντινές ακτές του Ατλαντικού. Φιλοξενεί περισσότερα από 300 είδη φυτών και πάνω από 1.000 είδη θαλάσσιων ζώων, μεταξύ των οποίων πολλά ψάρια αλιευτικής σημασίας.

Πηγές και χρήσιμα links:

https://ec.europa.eu/environment/basics/natural-capital/biodiversity/index_el.htm

https://ec.europa.eu/environment/nature/info/pubs/docs/brochures/biodiversity_tips/el.pdf

https://www.cbd.int/idb/2020

https://www.nationalgeographic.org/encyclopedia/biodiversity/

http://biodiversity-info.gr/

https://www.britannica.com/science/biodiversity

https://www.worldenvironmentday.global/?xv=1&c=1

 

Powered by WordPress.com.

ΠΑΝΩ ↑